پشتوانه سنگ آهن برای صنعت فولاد در مسیر افق ۱۴۰۴

امسال در حالی که کمتر از ۶ سال را برای رسیدن به افق ۱۴۰۴ پیش روی داریم، صنعت فولاد دستیابی به ظرفیت ۵۵ میلیون تنی را هدف گذاری کرده که تحقق این مهم به عوامل زیادی متکی است که سنگ آهن از مهمترین ها به شمار می آید.توضیحات:

مطالعات طرح جامع فولاد گویای آن است که در افق چشم انداز ۱۴۰۴ صنعت فولاد نیازمند ۱۶۲ میلیون تن سنگ آهن است و در برآوردهای خوش بینانه کمبود ۳۱ میلیون تنی تا آن زمان وجود دارد، اما برخی کارشناسان ۴۰ میلیون یا بیش از این میزان را هم تصویر سازی می کنند، اما انتظار نمی رود چندان ارقام بیشتر نیاز باشد.

واقعیت اینکه دست اندرکاران صنعت فولاد براین باورند که کمبود سنگ آهن چالش اصلی برای موازنه زنجیره فولاد در افق ۱۴۰۴ است، اما بی اعتنایی یا کم اعتنایی به توسعه صنعت حمل و نقل ریلی نیز، می تواند در اتصال معدن به کوره های فولاد اختلال ایجاد کند.

وزارت راه وشهر سازی در آمارهای منتشر شده ، تصریح دارد که سالیانه حدود ۵۰۰ میلیون تن بار در سطح کشور جابه جا می شود که می تواند این آمار بالغ بر پنج درصد نیز افزایش یابد. حمل ونقل ریلی در سال ۱۳۹۷ کل میزان باری که جابه جا ساخته به میزان ۴۶ میلیون تن بود که از این میزان حمل ونقل ریلی ، در حدود ۷۵ درصد ظرفیت را به حمل سنگ آهن اختصاص داد و بابراین رفع مشکلات به ویژه در حوزه سنگ آهن از اولویت های آن به شمار می رود.

پیش داوری نسبت به تامین سنگ آهن فولاد

امروز که سه ماه از چهارمین سال برنامه ششم توسعه را پشت سر می گذاریم ، دغدغه فولادسازان بیشتر عمق پیدا می کند و حتی با برآورد فعالیت ۷۵ درصدی پیش بینی شده که کمتر از دو دهه خوراک صنعت فولاد مهیا باشد ، اما برای بعد از آن زمان، چندان تصویر روشنی پیش روی قرار ندارد.

این گمازنی وجود دارد که چنانچه با ظرفیت ۱۰۰ درصدی فولادسازان فعالیت کنند ، در دوره حدود ۲۰ سال بالغ بر ۱.۲ تا ۱.۴ میلیارد تن سنگ آهن باید فراهم شود و تحقق این مهم چندان آسان به نظر نمی رسد ، باوجود اینکه ذخایر شناسایی شده سنگ آهن ارقام ۳.۲ تا ۳.۵ میلیارد تن در فضای رسانه ای نقل شده و از این میزان ۲.۵ تا ۲.۸ میلیارد تن قطعی و بقیه احتمالی است.

بنابراین شتاب بخشیدن به اکتشاف ها که از سال ۱۳۹۳ در دولت یازدهم کلید خورد ، ضامن غنای بیشتر سنگ آهن و اتکا به ذخایر کشور است ، هرچند که توسعه های آتی صنعت فولاد، موضوع واردات سنگ آهن را دور از انتظار نخواهد ساخت.

ارقام ارزی مورد نیاز فولاد تا ۱۴۰۴

میزان سرمایه گذاری مورد نیاز برای دستیابی به ظرفیت ۵۵ میلیون تن فولاد در سال ۱۴۰۴ بالغ بر ۸.۱ هزار میلیارد یورو برآورد شده که حدود ۲.۸ هزار میلیارد یورو برای شمش فولاد و دو هزار میلیارد یورو برای آهن اسفنجی و۱.۳ هزار میلیارد یورو برای گندله سازی و در نهایت ۱.۶ هزار میلیارد یورو برای کنسانتره سنگ آهن باید مهیا شود.

هرچند که نوسان نرخ ارز می تواند ارقام برآوردی را دستخوش تغییر سازد و این موضوع بطور قطع مورد انتظار برنامه ریزان است.

پیشتر موضوع سرمایه گذاری در معادن شاخص سنگ آهن خارج از کشور هم مطرح شده بود که بسان بخش کشاورزی (با مشخصه کشت فراسرزمینی) نیازهای کشور را تامین کنیم.

بنابراین انتظار نمی رود تامین منابع مالی مورد نیاز صنعت فولاد، بدون راهبرد صادرات امکان پذیر باشد ، هرچند که در دوماهه نخست امسال صادرات شمش و تولیدات فولادی به ترتیب ۵۴ و ۴۰ درصد کاهش نسبت به دوره مشابه سال گذشته را نشان می دهد.

سیاست اختصاص سود برای سرمایه گذاری

رییس هیات عامل سازمان توسعه ونوسازی معادن و صنایع معدنی ایران ( ایمیدرو) در سال گذشته سیاست اختصاص سود بنگاه های تولیدی بخش معدن و صنایع معدنی برای امر توسعه را به جای توزیع سود بین سهامداران مطرح ساخت و این مهم به عنوان یک برنامه کلیدی به مورد اجرا گذاشته شد و برای امسال نیز تداوم دارد.

خداداد غریب پور گفته بود ، مقررشده سود شرکت چادرملو (یزد) امسال تقسیم نشود و منابع مالی صرف توسعه این شرکت شود ، همینطور فولاد مبارکه نیز که دارای برنامه های توسعه ای است و به پاس این عملکرد برنامه دارد تا سود سهم مبارکه به تامین مالی طرح های توسعه این شرکت اختصاص یابد.

وی راهبرد ایمیدرو در حفظ سود شرکت ها و سرمایه گذاری در طرح های توسعه را دستور کار جدی امسال دانست و گفت: زمانی که مدیران شرکت ها گرایش به توسعه دارند، سرمایه گذاران علاقه مند به اختصاص سود در تامین مالی طرح های توسعه ای هستند که این رویکرد توسعه ای در مبارکه حاکم است.

غریب پور گفته است : ۱۰ هزار میلیارد تومان از سود این شرکت در افزایش سرمایه مبارکه در سال ۹۹ لحاظ خواهد شد و کلنگ زنی نورد گرم۲ مبارکه و همچنین تعدادی طرح های مهم این شرکت که هفته گذشته راه اندازی شد، یکهزار میلیارد تومان ارزش دارند.

سازمان ایمیدرو تامین سنگ آهن چادرملو را در دستور کار دارد و از طرفی این شرکت متعهد می شود، سه میلیون تن کنسانتره مورد نیاز مبارکه را تامین کند.

ضرورت شتاب بخشیدن به زیر ساخت فولاد

موضوع تحقق هدف چشم انداز ۱۴۰۴ صنعت فولاد به شتاب در سرمایه گذاری برای زیر ساخت های مورد نیاز صنعت فولاد نیاز دارد که چندان از سرعت لازم برخوردار نیست ، با توجه به اینکه عموم پروژه های عمرانی در کشور با متوسط اجرای ۹ ساله ( براساس برآورد سازمان برنامه و بودجه ) که سه برابر میانگین استاندارد جهانی است ، انتظار نمی رود ، زیرساخت مورد نیاز صنعت فولاد بتواند در فرصت باقیمانده تا سال ۱۴۰۴ فراهم شود.

مشکلات تامین اعتبارات و مسائل حقوقی از دغدغه به هنگام اجرا نشدن پروژه های عمرانی است ، ضمن اینکه تاخیرهای اجرا ، افزایش هزینه را به دنبال دارد ، براین اساس دور از انتظار به نظر می رسد که در برنامه هفتم توسعه بتوانیم با تکمیل طرح های زیر ساخت، همسو با طرح های ایجادی و توسعه ای صنعت فولاد به هدف چشم انداز دست یابیم، مگر اینکه همه دستگاه های مسوول با الزام های قانونی و تامین اعتبارات مورد نیاز، با عزم جدی این مهم را محقق سازند.

مفهوم سازی «جهش تولید» با صادرات

امسال از سوی رهبرمعظم انقلاب به نام «جهش تولید» نامگذاری شده و این مهم بدون رویکرد صادراتی میسر نمی شود و امروز انتظار از وزارت صنعت، معدن وتجارت فراتر از آنچه که در چارچوب برنامه ها مدون شده، عملیاتی شود و همه برای تلاش ۲۴ ساعته باید قیام کنند، تا خواسته رهبری محقق شود.

گمرک جمهوری اسلامی ایران حجم تجارت خارجی سال ۱۳۹۸ را رقم ۸۵ میلیارد دلار اعلام کرد که سهم صادرات ۴۱.۳ میلیارد دلار و واردات ۴۳.۷ میلیارد دلار بود، بنابراین جهش تولید با حجم صادرات تحقق یافته پارسال همخوانی نباید داشته باشد و اعداد و ارقام سه ماهه زیر سایه بحران کرونا قرار گرفته، اما ۹ ماهه باقیمانده تلاش جهادی مورد انتظار است.

ضمن اینکه دولت دوازدهم هم موضوع تحقق « جهش تولید» را برنامه عملیاتی خود گنجانده و همگی مصمم شده اند.

آمار های رسمی در سال ۱۳۹۷ گویای آن بود که حدود ۲۱ درصد از ارزش صادرات غیرنفتی، اختصاص به بخش معدن و صنایع معدنی داشت، اما آمارهای غیررسمی در پایان سال ۹۸ خبر از اختصاص حدود ۲۵ درصدی از ارزش صادرات غیرنفتی به بخش معدن و صنایع معدنی داشت، چنانچه این مهم درست باشد، دور از انتظار نیست که درپایان ۹۹ به حدود سهم ۳۰ درصدی دستیابیم و لازمه آن عینیت یافتن شعار ما می توانیم است.

رییس هیات عامل ایمیدرو به تازگی اعلام کرد : امسال تا ۳.۵ میلیارد دلار در زیرمجموعه های تحت پوشش ایمیدرو برنامه صادرات خواهند داشت ، ضمن اینکه رویکرد دولت، رویکردی صادراتی است و وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان ایمیدرو تاکید بر انجام حداکثر صادرات در سال "جهش تولید" را دارند.

صنعت فولاد با سهم حدود ۵۰ درصدی

آمارهای پیشین گویای آن است که سهم ارزشی صادرات فولاد در بخش معدن وصنایع معدنی حدود ۵۰ درصد است که چنانچه بستر سازی به عمل آید، ضمن تثبیت ارقام پیشین ، در اندیشه دستاوردی بیش از رقم های گذشته باید به دنبال داشته باشد.

به گفته رییس هیات عامل ایمیدرو، انتظار می رود مبارکه امسال بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلیون دلار ارزش صادرات داشته باشد و بتواند ۱.۵ میلیون تن صادرات را رقم زند ودر بین فولاد سازان ، فولاد خوزستان نیز ۲.۵ میلیون تن صادرات داشته باشد.

امروز ده ها واحد فولادسازی کشور با توانمندی لازم ، قابلیت عرضه تولیدات خود به بازارهای صادراتی را دارند ، اما این مهم با صدور بخشنامه های بازدارنده و مصوبه های یک شبه همخوانی ندارد و باید دستگاه های نظارتی قفل و سدهای پیش روی صادرات را از میان بردارند.

سخن پایانی

امروز شرایط تحریم دشواری های زیادی را به بخش تولید و صادرات تحمیل کرده ، اما تجربه چهار دهه تحریم ، گویای آن است که دشمن نمی تواند مردمان مصمم را با تحریم از پای اندازد ،اما همبستگی آحاد جامعه در شرایط کنونی بیش از هر زمان ملموس و مورد انتظار است.

تحقق اهداف سند چشم انداز ۱۴۰۴ در بخش فولاد ، نیازمند تکمیل زنجیره ارزش از معدن تا انتقال محموله ها به بازارهای هدف است ، کشوری که در یک دهه گذشته سالیانه پنج تا هفت میلیون تن واردات شمش و تولیدات فولادی داشته ، امروز نزدیک به ۱۰ میلیون تن صادرات فولاد در شرایط تحریم دارد.

بنابراین عزم جدی تمامی کارگزاران جمهوری اسلامی می تواند دستیابی به هدف پیش بینی شده در چارچوب افق چشم انداز را امکان پذیر و اجرایی سازد ، هرچند که کنار زدن موانع ایضایی دشمن چندان آسان نیست ، اما قابل گذر است.

منبع : شرکت ملی فولاد ایران

کد : 18

گروه : فولاددیدگاه

تاریخ : 6 سال پیش

پرینت

کپی لینک کوتاه

برچسب ها

دیدگاه

لزوم بازنگری در سیاست‌های ماشین‌سازی بخش معدن
محمدرضا بهرامن- رئیس خانه معدن ایران
بخش معدن در بودجه ۱۴۰۱
محمدرضا بهرامن _ رئیس خانه معدن ایران
مشت خودرو نمونه خروار صمت نیست...
مجتبی توانگر- عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی
رواج سیاست اقتصاد پیشبینی ناپذیر
پیمان مولوی- رئیس کمیته اقتصاد خانه معدن ایران
عوارض صادراتی فولاد، تقابل با محدودیت اما بی منطق
ولید هلالات- کارشناس اقتصادی
قابلیت های قرارداد« لیسانس استفاده از علامت تجاری»
محمدجواد حاجی حسینی- معاون حقوقی و امور مجلس وزارت صمت
چهار گام برای تحقق انقلاب معدنی
سجاد غرقی-نایب‌رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق بازرگانی تهران